{"id":1862,"date":"2026-03-17T10:25:43","date_gmt":"2026-03-17T10:25:43","guid":{"rendered":"https:\/\/kulturlampan.se\/?post_type=inspiration&#038;p=1862"},"modified":"2026-06-23T09:24:38","modified_gmt":"2026-06-23T09:24:38","slug":"mauris-fermentum-ligula-sed","status":"publish","type":"inspiration","link":"https:\/\/kulturlampan.se\/no\/inspiration\/mauris-fermentum-ligula-sed\/","title":{"rendered":"Gasslamper og belysning ved \u00e5rhundreskiftet"},"content":{"rendered":"<p>Belysningen rundt \u00e5rhundreskiftet, s\u00e6rlig p\u00e5 slutten av 1800-tallet og begynnelsen av 1900-tallet, var en periode preget av store fremskritt og endringer. Den industrielle revolusjonen hadde \u00e5pnet d\u00f8rene for nye teknologier og innovasjoner, og belysning var intet unntak.<\/p>\n<h2>Gassbelysning i byer<\/h2>\n<p>En av de vanligste belysningsmetodene fra \u00e5rhundreskiftet var gassbelysning. Gasslamper hadde blitt stadig vanligere i byer over hele verden og ga et sterkere og mer p\u00e5litelig lys enn tidligere metoder som oljelamper og stearinlys. Gasslamper var popul\u00e6re b\u00e5de p\u00e5 gata og i hjemmene, og kunne gi en varm og koselig atmosf\u00e6re. Gasslamper gjorde hverdagen enklere ved \u00e5 gi godt lys!<\/p>\n<p>I samme periode ble ogs\u00e5 elektrisitet stadig mer tilgjengelig og begynte \u00e5 konkurrere med gassbelysningen. Edison oppfant den f\u00f8rste praktiske lysp\u00e6ren i 1879, og dette revolusjonerte belysningen for alltid. Elektriske lyskilder hadde flere fordeler enn gasslamper, blant annet at de var enklere \u00e5 installere og vedlikeholde, og at lyset kunne dimmes.<\/p>\n<h3>Lysekroner i hjemmet<\/h3>\n<p>I hjemmene ble elektriske lysekroner og lamper et statussymbol for den voksende middelklassen. Vakre, krystallbesatte lysekroner ble hengt opp i spisestuer og salonger og ga en f\u00f8lelse av eleganse og overd\u00e5dighet.<\/p>\n<p>Det var ikke bare innend\u00f8rsbelysningen som utviklet seg i denne perioden. Ogs\u00e5 gatebelysningen gjennomgikk en dramatisk endring. De gamle gasslampene ble gradvis erstattet av elektriske lyktestolper, som ga et sterkere og jevnere lys langs byens gater og torg. Dette \u00f8kte tryggheten og gjorde utelivet i byene enklere. Tenk hvilken forskjell all denne belysningen gjorde!<\/p>\n<p>Men det er ogs\u00e5 en nostalgisk sjarm ved belysning fra \u00e5rhundreskiftet. Mange elsker fortsatt det varme, dempede lyset fra en gasslykt eller den antikke karakteren til en gammel lysp\u00e6re. P\u00e5 Kulturlampan liker vi \u00e5 designe belysning i stil med \u00e5rhundreskiftet. Det f\u00f8les fint \u00e5 kunne gjenskape disse klassiske og gedigne lampene som fantes den gang.<\/p>\n<p>Selv om vi har kommet langt innen teknologi og belysning, er belysning fra \u00e5rhundreskiftet fortsatt en viktig del av v\u00e5r historiske og designmessige arv. Den minner oss om en tid da lys ikke bare var en praktisk n\u00f8dvendighet, men ogs\u00e5 en kunstform som skapte atmosf\u00e6re og skj\u00f8nnhet i livene v\u00e5re.<\/p>\n<p>Bildene viser en mann som tenner en gatelykt med gass og vakre, gamle lysarmaturer fra J\u00f6nk\u00f6ping rundt \u00e5rhundreskiftet.<\/p>\n<figure id=\"attachment_3777\" aria-describedby=\"caption-attachment-3777\" style=\"width: 300px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-3777 size-medium\" src=\"https:\/\/kulturlampan.se\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/gatubelysning-jonkoping-300x207.jpg\" alt=\"Gatebelysning i J\u00f6nk\u00f6ping rundt \u00e5rhundreskiftet 1800-1900\" width=\"300\" height=\"207\" srcset=\"https:\/\/kulturlampan.se\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/gatubelysning-jonkoping-300x207.jpg 300w, https:\/\/kulturlampan.se\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/gatubelysning-jonkoping-scaled-600x414.jpg 600w, https:\/\/kulturlampan.se\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/gatubelysning-jonkoping-1024x707.jpg 1024w, https:\/\/kulturlampan.se\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/gatubelysning-jonkoping-768x530.jpg 768w, https:\/\/kulturlampan.se\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/gatubelysning-jonkoping-1536x1061.jpg 1536w, https:\/\/kulturlampan.se\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/gatubelysning-jonkoping-scaled.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-3777\" class=\"wp-caption-text\">gatebelysning rundt \u00e5rhundreskiftet<\/figcaption><\/figure>\n<figure id=\"attachment_3778\" aria-describedby=\"caption-attachment-3778\" style=\"width: 298px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-3778 size-medium\" src=\"https:\/\/kulturlampan.se\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/stockholmsgas-298x300.jpg\" alt=\"Gasslykt tent med \u201clanternlighter\u201d i Stockholm ved \u00e5rhundreskiftet 1800-1900\" width=\"298\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/kulturlampan.se\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/stockholmsgas-298x300.jpg 298w, https:\/\/kulturlampan.se\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/stockholmsgas-100x100.jpg 100w, https:\/\/kulturlampan.se\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/stockholmsgas-600x604.jpg 600w, https:\/\/kulturlampan.se\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/stockholmsgas-150x150.jpg 150w, https:\/\/kulturlampan.se\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/stockholmsgas.jpg 687w\" sizes=\"(max-width: 298px) 100vw, 298px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-3778\" class=\"wp-caption-text\">gasslykten som tennes av en mann som har yrket \u201dlyktetender\u201d<\/figcaption><\/figure>\n<p>&nbsp;<\/p>","protected":false},"featured_media":3776,"template":"","omrade":[374],"class_list":["post-1862","inspiration","type-inspiration","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","omrade-inspiration"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Gaslampor och belysning kring sekelskiftet - Kulturlampan<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/kulturlampan.se\/no\/inspirasjon\/mauris-fermentum-ligula-sed\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nb_NO\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Gaslampor och belysning kring sekelskiftet - Kulturlampan\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Belysning fr\u00e5n sekelskiftet, speciellt under det sena 1800-talet och tidiga 1900-talet, var en period av stora framsteg och f\u00f6r\u00e4ndringar. Den industriella revolutionen hade \u00f6ppnat d\u00f6rrarna f\u00f6r nya teknologier och innovationer, och belysning var inget undantag. Gasbelysning i st\u00e4derna En av de mest vanliga belysningsmetoderna fr\u00e5n tiden kring sekelskiftet var gasbelysning. Gaslampor hade blivit allt vanligare [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/kulturlampan.se\/no\/inspirasjon\/mauris-fermentum-ligula-sed\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kulturlampan\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-06-23T09:24:38+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/kulturlampan.se\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/vagglampa-gamla-jonkoping-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2048\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1384\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Ansl. lesetid\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutter\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/kulturlampan.se\\\/inspiration\\\/mauris-fermentum-ligula-sed\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/kulturlampan.se\\\/inspiration\\\/mauris-fermentum-ligula-sed\\\/\",\"name\":\"Gaslampor och belysning kring sekelskiftet - Kulturlampan\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/kulturlampan.se\\\/fi\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/kulturlampan.se\\\/inspiration\\\/mauris-fermentum-ligula-sed\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/kulturlampan.se\\\/inspiration\\\/mauris-fermentum-ligula-sed\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/kulturlampan.se\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/03\\\/vagglampa-gamla-jonkoping-scaled.jpg\",\"datePublished\":\"2026-03-17T10:25:43+00:00\",\"dateModified\":\"2026-06-23T09:24:38+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/kulturlampan.se\\\/inspiration\\\/mauris-fermentum-ligula-sed\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nb-NO\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/kulturlampan.se\\\/inspiration\\\/mauris-fermentum-ligula-sed\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nb-NO\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/kulturlampan.se\\\/inspiration\\\/mauris-fermentum-ligula-sed\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/kulturlampan.se\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/03\\\/vagglampa-gamla-jonkoping-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/kulturlampan.se\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/03\\\/vagglampa-gamla-jonkoping-scaled.jpg\",\"width\":2048,\"height\":1384,\"caption\":\"belysning kring sekelskiftet\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/kulturlampan.se\\\/inspiration\\\/mauris-fermentum-ligula-sed\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hem\",\"item\":\"https:\\\/\\\/kulturlampan.se\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Inspiration\",\"item\":\"https:\\\/\\\/kulturlampan.se\\\/inspiration\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Gaslampor och belysning kring sekelskiftet\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/kulturlampan.se\\\/fi\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/kulturlampan.se\\\/fi\\\/\",\"name\":\"Kulturlampan\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/kulturlampan.se\\\/fi\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/kulturlampan.se\\\/fi\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nb-NO\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/kulturlampan.se\\\/fi\\\/#organization\",\"name\":\"Kulturlampan\",\"url\":\"https:\\\/\\\/kulturlampan.se\\\/fi\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nb-NO\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/kulturlampan.se\\\/fi\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/kulturlampan.se\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/03\\\/logo.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/kulturlampan.se\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/03\\\/logo.png\",\"width\":504,\"height\":209,\"caption\":\"Kulturlampan\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/kulturlampan.se\\\/fi\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Gasslamper og belysning ved \u00e5rhundreskiftet - Kulturlampan","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/kulturlampan.se\/no\/inspirasjon\/mauris-fermentum-ligula-sed\/","og_locale":"nb_NO","og_type":"article","og_title":"Gaslampor och belysning kring sekelskiftet - Kulturlampan","og_description":"Belysning fr\u00e5n sekelskiftet, speciellt under det sena 1800-talet och tidiga 1900-talet, var en period av stora framsteg och f\u00f6r\u00e4ndringar. Den industriella revolutionen hade \u00f6ppnat d\u00f6rrarna f\u00f6r nya teknologier och innovationer, och belysning var inget undantag. Gasbelysning i st\u00e4derna En av de mest vanliga belysningsmetoderna fr\u00e5n tiden kring sekelskiftet var gasbelysning. Gaslampor hade blivit allt vanligare [&hellip;]","og_url":"https:\/\/kulturlampan.se\/no\/inspirasjon\/mauris-fermentum-ligula-sed\/","og_site_name":"Kulturlampan","article_modified_time":"2026-06-23T09:24:38+00:00","og_image":[{"width":2048,"height":1384,"url":"https:\/\/kulturlampan.se\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/vagglampa-gamla-jonkoping-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Ansl. lesetid":"3 minutter"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/kulturlampan.se\/inspiration\/mauris-fermentum-ligula-sed\/","url":"https:\/\/kulturlampan.se\/inspiration\/mauris-fermentum-ligula-sed\/","name":"Gasslamper og belysning ved \u00e5rhundreskiftet - Kulturlampan","isPartOf":{"@id":"https:\/\/kulturlampan.se\/fi\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/kulturlampan.se\/inspiration\/mauris-fermentum-ligula-sed\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/kulturlampan.se\/inspiration\/mauris-fermentum-ligula-sed\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/kulturlampan.se\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/vagglampa-gamla-jonkoping-scaled.jpg","datePublished":"2026-03-17T10:25:43+00:00","dateModified":"2026-06-23T09:24:38+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/kulturlampan.se\/inspiration\/mauris-fermentum-ligula-sed\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nb-NO","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/kulturlampan.se\/inspiration\/mauris-fermentum-ligula-sed\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nb-NO","@id":"https:\/\/kulturlampan.se\/inspiration\/mauris-fermentum-ligula-sed\/#primaryimage","url":"https:\/\/kulturlampan.se\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/vagglampa-gamla-jonkoping-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/kulturlampan.se\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/vagglampa-gamla-jonkoping-scaled.jpg","width":2048,"height":1384,"caption":"belysning kring sekelskiftet"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/kulturlampan.se\/inspiration\/mauris-fermentum-ligula-sed\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hem","item":"https:\/\/kulturlampan.se\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Inspiration","item":"https:\/\/kulturlampan.se\/inspiration\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Gaslampor och belysning kring sekelskiftet"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/kulturlampan.se\/fi\/#website","url":"https:\/\/kulturlampan.se\/fi\/","name":"Kulturlampe","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/kulturlampan.se\/fi\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/kulturlampan.se\/fi\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nb-NO"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/kulturlampan.se\/fi\/#organization","name":"Kulturlampe","url":"https:\/\/kulturlampan.se\/fi\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nb-NO","@id":"https:\/\/kulturlampan.se\/fi\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/kulturlampan.se\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/logo.png","contentUrl":"https:\/\/kulturlampan.se\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/logo.png","width":504,"height":209,"caption":"Kulturlampan"},"image":{"@id":"https:\/\/kulturlampan.se\/fi\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kulturlampan.se\/no\/wp-json\/wp\/v2\/inspiration\/1862","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kulturlampan.se\/no\/wp-json\/wp\/v2\/inspiration"}],"about":[{"href":"https:\/\/kulturlampan.se\/no\/wp-json\/wp\/v2\/types\/inspiration"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kulturlampan.se\/no\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3776"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kulturlampan.se\/no\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1862"}],"wp:term":[{"taxonomy":"omrade","embeddable":true,"href":"https:\/\/kulturlampan.se\/no\/wp-json\/wp\/v2\/omrade?post=1862"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}